Baskı makinalarında solvent konsantrasyonu hesaplama ve patlama riski değerlendirme aracı. Kurutma tüneli güvenliği için LEL/UEL analizi.
Kullanım KılavuzuSorumluluk Reddi
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. LEL/UEL ölçümü ATEX direktifi 2014/34/AB kapsamında akredite laboratuvar/sertifikalı dedektör cihazı ile yapılmalıdır. Patlayıcı ortam değerlendirmesi mühendislik raporu gerektirir. Optiraj sonuçlardan doğan can/mal kaybından sorumlu değildir (TBK md.115/2).
Saatte kullanılan solvent miktarı
Güvenli Durum
Normal çalışma koşulları sağlanıyor.
C4H8O2 (CH3COOC2H5)
| Moleküler Kütle | 88.1 g/mol |
| Kaynama Noktası | 77°C |
| Parlama Noktası | -4°C |
| Kendiliğinden Tutuşma Sıcaklığı | 427°C |
| Alt Patlama Sınırı (LEL) | %2 |
| Üst Patlama Sınırı (UEL) | %12.8 |
| Patlama Aralığı | %2 - %12.8 |
| Bağıl Buhar Yoğunluğu (Hava=1) | 3 |
Ortam sıcaklığı (60°C), Etil Asetat parlama noktasının (-4°C) üzerinde. Solvent buharları kıvılcım kaynağı ile tutuşabilir.
Güvenli
Normal çalışma koşulları. Havalandırma yeterli.
Uyarı
Havalandırmayı artırın, solvent tüketimini kontrol edin.
Tehlike
Havalandırma maksimumda, üretimi yavaşlatın.
Kritik
Acil durdurma. Alanı tahliye edin.
| Solvent | LEL (%) | UEL (%) | Parlama (°C) | Tutuşma (°C) |
|---|---|---|---|---|
| Etil AsetatSeçili | 2 | 12.8 | -4 | 427 |
| Aseton | 2.5 | 12.8 | -20 | 465 |
| Etanol | 3.3 | 19 | 13 | 363 |
| Toluen | 1.1 | 7.1 | 4 | 480 |
| MEK (Metil Etil Keton) | 1.4 | 11.4 | -9 | 404 |
| Propanol | 2 | 12 | 15 | 371 |
| Propil Asetat | 1.7 | 8 | 13 | 450 |
LEL (Lower Explosive Limit - Alt Patlama Sınırı), bir solvent buharının hava ile karışımında patlayıcı ortam oluşturabilecek en düşük konsantrasyon değeridir. UEL (Upper Explosive Limit - Üst Patlama Sınırı) ise bu karışımın yanabilecek en yüksek konsantrasyon değeridir. LEL ile UEL arasındaki aralık patlama aralığı olarak adlandırılır.
Endüstriyel standartlara göre kurutma tünellerinde maksimum solvent konsantrasyonu LEL değerinin %25'ini geçmemelidir. %40 LEL alarm seviyesi, %50 LEL ise acil durdurma seviyesidir. Bu değerler ATEX direktifi ve NFPA 86 standardına uygun olarak belirlenmiştir.
Parlama noktası, solventin yeterli buhar çıkararak bir kıvılcım yardımıyla tutuşabilecek sıcaklıktır. Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ise herhangi bir ateşleme kaynağı olmadan solventin kendiliğinden alev aldığı sıcaklıktır. Örneğin etil asetat için parlama noktası -4°C, kendiliğinden tutuşma sıcaklığı ise 427°C'dir.
Sıcaklık arttıkça solvent buharlaşma hızı artar ve ortamdaki buhar konsantrasyonu yükselir. Parlama noktasının üzerindeki sıcaklıklarda solvent buharları kıvılcımla tutuşabilir. Bu nedenle kurutma tünellerinin çalışma sıcaklığı, solventin parlama noktası ve tutuşma sıcaklığı göz önünde bulundurularak ayarlanmalıdır.
Bağıl buhar yoğunluğu (hava=1), solvent buharının havaya göre ağırlığını gösterir. 1'den büyük değerler buharın havadan ağır olduğunu ve zeminde birikme eğiliminde olduğunu gösterir. Örneğin etil asetat buharı (3.0) havadan 3 kat ağırdır ve zemin seviyesinde birikir. Bu durum havalandırma tasarımında ve güvenlik önlemlerinde dikkate alınmalıdır.
Matbaa ve baskı sektörü için profesyonel araçlar