Yükleme haddi (overhead rate / burden rate), bir üretim merkezindeki toplam genel üretim maliyetinin (GÜM) o merkezdeki faaliyet hacmine bölünmesiyle hesaplanan birim maliyet oranıdır. Matbaa işletmelerinde her makine veya bölüm için ayrı yükleme haddi belirlenir.
Hesaplama formülü: Yükleme Haddi = Toplam GÜM / Toplam Faaliyet Hacmi
Faaliyet hacmi ölçüleri:
- Makine saati (en yaygın): Makinenin çalıştığı toplam saat
- Direkt işçilik saati: Bölümde harcanan toplam işçilik saati
- Üretim miktarı: Toplam baskı adedi veya forma sayısı
Örnek (70x100 ofset baskı):
- Aylık toplam GÜM: 50.000 TL
- Aylık çalışma kapasitesi: 200 saat
- Yükleme haddi: 250 TL/saat
- Bir siparişte 4 saat baskı yapılırsa: 4 x 250 = 1.000 TL GÜM yüklenir
Her üretim merkezinin farklı yükleme haddi olması, maliyet dağıtımının adil ve gerçekçi yapılmasını sağlar. Yükleme hadleri genellikle yılda bir veya üç ayda bir güncellenir.