Nörodavranışsal hastalıklar, merkezi sinir sistemini etkileyen ve davranış, bilişsel fonksiyonlar ile duygusal durumda değişikliklere yol açan bozuklukların genel adıdır. Matbaa sektöründe bu hastalıklar, özellikle organik solventlere (toluen, ksilen, benzen türevleri) uzun süreli mesleki maruziyet sonucunda ortaya çıkar.
Kronik solvent maruziyetinin nörodavranışsal etkileri:
Tip 1 - Organik duygudurum sendromu:
- Yorgunluk, uyuşukluk
- Hafif hafıza bozuklukları
- Konsantrasyon güçlüğü
- Maruziyet kesildiğinde düzelme potansiyeli yüksek
Tip 2 - Hafif kronik toksik ensefalopati:
- Kalıcı kişilik değişiklikleri
- Belirgin hafıza ve dikkat bozuklukları
- Psikomotor yavaşlama
- Kısmi düzelme mümkün
Tip 3 - Ağır kronik toksik ensefalopati:
-
Ciddi bilişsel yıkım (demans benzeri tablo)
-
Kalıcı beyin hasarı
-
Geri dönüşümsüz
-
Matbaada risk altındaki çalışanlar:
-
Mürekkep hazırlama ve karıştırma yapanlar
-
Rotogravür ve fleksografi operatörleri
-
Makine temizliği yapanlar (solvent ile)
-
Yetersiz havalandırmaya sahip kapalı alanlarda çalışanlar
-
Korunma yolları:
-
Çalışma ortamında VOC konsantrasyonunun TWA sınır değerlerinin altında tutulması
-
Uygun havalandırma sistemi kurulması
-
A tipi filtreli solunum koruyucu kullanımı
-
Periyodik sağlık kontrollerinde nörolojik muayene
-
Maruziyet süresinin minimuma indirilmesi (iş rotasyonu)